വിശുദ്ധിയുടെയും പ്രകാശത്തിന്റെയും നഗരങ്ങൾ: മക്കയുടെയും മദീനയുടെയും ചരിത്രം

ഇസ്‌ലാം മതവിശ്വാസികൾക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ രണ്ട് നഗരങ്ങളാണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ മക്കയും മദീനയും. ഈ നഗരങ്ങളുടെ ചരിത്രം പ്രവാചകന്മാരുടെ കാലം മുതൽ ആധുനിക കാലം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതാണ്.

പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ

​അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ലഘുചരിത്രം താഴെ നൽകുന്നു:

​1. മക്ക (Makkah): വിശുദ്ധിയുടെ നഗരം

​മക്കയുടെ ചരിത്രം പ്രധാനമായും ഇബ്രാഹിം നബി (അ), മകൻ ഇസ്മായിൽ നബി (അ) എന്നിവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

• ​കഅബയുടെ നിർമ്മാണം: ഏകദേശം 4,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇബ്രാഹിം നബിയും മകൻ ഇസ്മായിൽ നബിയും ചേർന്നാണ് വിശുദ്ധ കഅബ പുനർനിർമ്മിച്ചത്. ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ ആരാധനാലയമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
• ​സംസം കിണർ: മരുഭൂമിയിൽ വെള്ളമില്ലാതെ വലഞ്ഞ ഹാജറ ബീവിക്കും ഇസ്മായിൽ നബിക്കും വേണ്ടി അല്ലാഹു നൽകിയ അത്ഭുത നീരുറവയാണ് സംസം. ഈ ജലം തേടിയാണ് മക്കയിൽ ആദ്യമായി ജനവാസമുണ്ടാകുന്നത്.
• ​പ്രവാചകന്റെ ജനനം: എ.ഡി. 570-ൽ മുഹമ്മദ് നബി (സ) മക്കയിൽ ജനിച്ചു. 40-ാം വയസ്സിൽ ഹിറാ ഗുഹയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് ആദ്യമായി ദിവ്യസന്ദേശം (ഖുർആൻ) ലഭിച്ചു.
• 
• ​മക്ക വിജയം: എ.ഡി. 630-ൽ പ്രവാചകൻ മക്ക കീഴടക്കി. കഅബയിലെ വിഗ്രഹങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ഏകദൈവാരാധന പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

​2. മദീന (Madinah): പ്രകാശത്തിന്റെ നഗരം

​പണ്ട് യസ്രിബ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ നഗരം പ്രവാചകന്റെ പലായനത്തിന് (ഹിജ്റ) ശേഷമാണ് ‘മദീനത്തുന്നബി’ (പ്രവാചകന്റെ നഗരം) അല്ലെങ്കിൽ മദീന എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടത്.

• ​ഹിജ്റ (എ.ഡി. 622): മക്കയിലെ മർദ്ദനം സഹിക്കവയ്യാതെ മുഹമ്മദ് നബിയും അനുചരന്മാരും മദീനയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. ഇസ്‌ലാമിക് കലണ്ടർ (ഹിജ്റ വർഷം) ആരംഭിക്കുന്നത് ഇതിനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ്.
• 
• ​മസ്ജിദുന്നബവി: പ്രവാചകൻ മദീനയിൽ എത്തിയ ഉടൻ നിർമ്മിച്ച പള്ളിയാണിത്. ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നായി ഇത് നിലകൊള്ളുന്നു.
• ​ഭരണകേന്ദ്രം: പ്രവാചകന്റെ കാലത്തും ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ഖലീഫമാരുടെ കാലത്തും ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം മദീനയായിരുന്നു.
• ​വിശുദ്ധ റൗദ: മുഹമ്മദ് നബിയുടെ അന്ത്യവിശ്രമ സ്ഥലം മസ്ജിദുന്നബവിക്കുള്ളിലാണ്. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ വർഷാവർഷം ഇവിടെ സന്ദർശനം നടത്തുന്നു.
  

  പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ

  സവിശേഷത	മക്ക	മദീന
  പ്രധാന പള്ളി	മസ്ജിദുൽ ഹറാം	മസ്ജിദുന്നബവി
  പ്രാധാന്യം	കഅബ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, ഹജ്ജിന്റെ കേന്ദ്രം	പ്രവാചകന്റെ അന്ത്യവിശ്രമ സ്ഥലം
  പഴയ പേര്	ബക്ക	യസ്രിബ്
  ദിവ്യസന്ദേശം	ഇസ്‌ലാമിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ച സ്ഥലം	ഇസ്‌ലാം സവിശേഷത മക്ക മദീന പ്രധാന പള്ളി മസ്ജിദുൽ ഹറാം മസ്ജിദുന്നബവി പ്രാധാന്യം കഅബ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, ഹജ്ജിന്റെ കേന്ദ്രം പ്രവാചകന്റെ അന്ത്യവിശ്രമ സ്ഥലം പഴയ പേര് ബക്ക യസ്രിബ് ദിവ്യസന്ദേശം ഇസ്‌ലാമിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ച സ്ഥലം ഇസ്‌ലാം

  ​1. മക്കയിലെ ചരിത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലങ്ങൾ

• ​ജബലുന്നൂർ (ഹിറാ ഗുഹ): മക്കയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മലയാണിത്. ഇതിന്റെ മുകളിലുള്ള ഹിറാ ഗുഹയിൽ വെച്ചാണ് മുഹമ്മദ് നബിക്ക് (സ) അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ദിവ്യസന്ദേശം (ഖുർആൻ) ലഭിച്ചത്.
• ​സൗർ ഗുഹ: മക്കയിൽ നിന്ന് മദീനയിലേക്കുള്ള പലായന (ഹിജ്റ) സമയത്ത് ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രക്ഷനേടാൻ പ്രവാചകനും അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖും (റ) മൂന്ന് ദിവസം ഒളിച്ചിരുന്ന ഗുഹയാണിത്.
• ​അറഫാ മൈതാനം: ഹജ്ജ് കർമ്മത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചടങ്ങായ ‘അറഫാ സംഗമം’ നടക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. പ്രവാചകൻ തന്റെ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം നടത്തിയത് ഇവിടെയുള്ള ‘ജബലുറഹ്മ’ എന്ന കുന്നിൽ വെച്ചാണ്.
• ​മിനയും മുസ്ദലിഫയും: ഹജ്ജ് വേളയിൽ ഹാജിമാർ തമ്പടിക്കുന്ന സ്ഥലമാണിത്. പിശാചിന്റെ പ്രതീകത്തിന് കല്ലെറിയുന്ന ചടങ്ങ് മിനയിലാണ് നടക്കുന്നത്.

• ​2. മദീനയിലെ ചരിത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലങ്ങൾ

• ​ഖുബാ പള്ളി: ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ പള്ളിയാണിത്. മദീനയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ പ്രവാചകൻ ഇവിടെ താമസിക്കുകയും ഈ പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.
• ​മസ്ജിദുൽ ഖിബ്ലത്തൈൻ: ഇസ്‌ലാമിലെ ഒരു വലിയ മാറ്റത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച പള്ളിയാണിത്. പ്രാർത്ഥനയുടെ ദിശ (ഖിബ്ല) ജെറുസലേമിലെ മസ്ജിദുൽ അഖ്സയിൽ നിന്നും മക്കയിലെ കഅബയിലേക്ക് മാറ്റാൻ കല്പന വന്നത് ഇവിടെ വെച്ചാണ്. (‘ഖിബ്ലത്തൈൻ’ എന്നാൽ രണ്ട് ഖിബ്ലകളുള്ള പള്ളി എന്നർത്ഥം).
• ​ജന്നത്തുൽ ബഖീഅ്: മസ്ജിദുന്നബവിക്ക് തൊട്ടടുത്തുള്ള ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ശ്മശാനമാണിത്. പ്രവാചകന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് അനുചരന്മാരും (സ്വഹാബികൾ) ഇവിടെയാണ് അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്നത്.

• ​3. പ്രധാന യുദ്ധഭൂമികൾ (Battlefields)

  ​മദീനക്ക് സമീപമുള്ള ഈ സ്ഥലങ്ങൾ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചവയാണ്:

  ​ബദർ യുദ്ധഭൂമി (Battle of Badr)

  ​മദീനയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 150 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ബദർ.

• ​പ്രാധാന്യം: ഇസ്‌ലാമിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന യുദ്ധം നടന്നത് ഇവിടെയാണ്. വെറും 313 പേരുമായി വന്ന വിശ്വാസികൾ ആയിരത്തോളം വരുന്ന മക്കയിലെ സൈന്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇന്നും അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച ശുഹദാക്കളുടെ (രക്തസാക്ഷികൾ) കബറിടങ്ങൾ കാണാം.

• ​ഉഹുദ് മല (Battle of Uhud)

  ​മദീന നഗരത്തോട് ചേർന്നാണ് ഈ വലിയ മല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

• ​പ്രാധാന്യം: രണ്ടാമത്തെ വലിയ യുദ്ധം നടന്നത് ഇവിടെയാണ്. പ്രവാചകന്റെ പിതൃസഹോദരൻ ഹംസ (റ) അടക്കം 70 പേർ ഇവിടെ രക്തസാക്ഷികളായി. ഇവിടെയുള്ള ശുഹദാക്കളുടെ സ്മാരകം വിശ്വാസികൾ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്.

• ​ഖൻദഖ് (അഖ്സാബ് യുദ്ധം)

  ​മദീനയെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയൊരു കിടങ്ങ് (Trench) കുഴിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഈ യുദ്ധം നടന്നത്. ഇന്ന് ആ പ്രദേശം ‘സബ്അ് മസാജിദ്’ (ഏഴ് പള്ളികൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.