അമേരിക്കയ്ക്ക് തിരിച്ചടി; ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സഖ്യനീക്കത്തിനില്ലെന്ന് യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രങ്ങൾ

പാരീസ്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ചരക്ക് നീക്കം സുഗമമാക്കാനുള്ള സുരക്ഷാ ദൗത്യത്തിൽ പങ്കുചേരാനുള്ള അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ആഹ്വാനത്തോട് തണുപ്പൻ പ്രതികരണവുമായി യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ. ആഗോള എണ്ണ-വാതക വിതരണത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ ഈ ജലപാതയിൽ യാതൊരുവിധ സൈനിക നീക്കങ്ങളിലും പങ്കാളികളാകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ലെന്ന് ജർമ്മനി വ്യക്തമാക്കി. യുദ്ധത്തെ നേരത്തെ എതിർത്ത സ്പെയിനും ഈ ഭാഗത്ത് സൈനിക നീക്കത്തിനില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇറാൻ്റെ ഭീഷണി നേരിടാൻ സൈനിക സഹായം നൽകണമെന്ന ട്രംപിന്റെ ആവശ്യത്തോട് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും അനുകൂലിച്ച് രംഗത്ത് വന്നില്ല.

പ്രശ്നപരിഹാരത്തിന് നയതന്ത്ര ചർച്ചകളാണ് ശരിയായ വഴിയെന്ന് ഇറ്റാലിയൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അന്റോണിയോ തജാനി പ്രതികരിച്ചു. നിലവിൽ ഇറ്റലി പങ്കാളികളായ നാവിക ദൗത്യങ്ങളൊന്നും ഈ മേഖലയിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സമാനമായ നിലപാടാണ് ഗ്രീസും സ്വീകരിച്ചിത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഒരു സൈനിക പ്രവർത്തനത്തിലും തങ്ങൾ ഭാഗമാകില്ലെന്ന് ഗ്രീക്ക് സർക്കാർ വക്താവ് ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു.

ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി കീർ സ്റ്റാർമർ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള പ്രതികരണമാണ് നടത്തിയത്. ഇറാനുമായി ഒരു വിപുലമായ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങാൻ ബ്രിട്ടൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്നും, എന്നാൽ കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിനായി സഖ്യകക്ഷികളുമായി ചേർന്ന് പ്രായോഗികമായ പദ്ധതിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ട്രംപിന്റെ ആവശ്യം “അവ്യക്തമായ ക്ഷണം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ഡെന്മാർക്ക് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ലാർസ് ലോക്കെ റാസ്‌മുസെൻ, ഇക്കാര്യത്തിൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, അംഗരാഷ്ട്രങ്ഹളുമായി ചർച്ച നടത്തിയ ശേഷമേ അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കൂവെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

യൂറോപ്പിന്റെ ബദൽ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ

​അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈനിക സഖ്യത്തിൽ ചേരുന്നത് ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ (EU) ആശങ്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന് പകരമായി സ്വന്തം നിലയിലുള്ള ചില നീക്കങ്ങളാണ് അവർ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നത്:

​1. ‘ഓപ്പറേഷൻ ആസ്പിഡെസ്’ (Operation Aspides) വിപുലീകരണം

​ചെങ്കടലിൽ കപ്പലുകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ നിലവിലുള്ള നാവിക ദൗത്യമാണ് ആസ്പിഡെസ്. ഇത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് യൂറോപ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാർ ചർച്ച നടത്തുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിൽ ജർമ്മനി പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ വിമുഖത പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

​2. ‘ബ്ലാക്ക് സീ’ മാതൃകയിലുള്ള കരാർ

​ഉക്രൈൻ യുദ്ധസമയത്ത് കരിങ്കടലിലൂടെ ധാന്യം കൊണ്ടുപോകാൻ ഉണ്ടാക്കിയ ‘Black Sea Grain Initiative’ മാതൃകയിൽ ഒരു നയതന്ത്ര കരാറിന് യൂറോപ്പ് ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലില്ലാതെ തന്നെ ഇന്ധന ടാങ്കറുകൾക്ക് കടന്നുപോകാൻ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ (UN) സഹായത്തോടെയുള്ള ഒരു സുരക്ഷാ ഇടനാഴിയാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

​3. ‘കോളിഷൻ ഓഫ് ദ വില്ലിംഗ്’ (Coalition of the Willing)

​എല്ലാ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരു സൈനിക സഖ്യം രൂപീകരിക്കുന്നതിന് പകരം, താൽപ്പര്യമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ മാത്രം ചേർന്ന് ചെറിയ തോതിലുള്ള സംരക്ഷണ ദൗത്യങ്ങൾ (Escort missions) ഏറ്റെടുക്കുന്ന രീതിയാണിത്. ഫ്രാൻസ് ഇതിനോട് അനുകൂലമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

​പ്രധാന രാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാടുകൾ:

പ്രധാന പോയിന്റ്: ട്രംപിന്റെ ഭീഷണിയെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട്, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ വിദേശകാര്യ മേധാവി കാജ കല്ലാസ് ആണ് ഇപ്പോൾ ഈ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്.